Geneza i formuła zawodów
- Przygotowanie psa
- Zasady bezpieczeństwa
- Postrzeganie wyścigów w społeczeństwie
- Europejskie tory
- Wyścigi torowe w Polsce
Przygotowanie i trening psa do wyścigów
- Wczesna socjalizacja: szczenięta już w miocie przyzwyczajane są do bodźców, środowiska i ludzi, co pomaga w późniejszym trenowaniu. Często w wieku szczenięcym zabiera się psy na zawody, aby już mógł oswajać się z atmosfera i emocjami towarzyszącymi na tej rangi wydarzeniach.
- Nauka pościgu: psy zaczynają od stopniowego oswajania z wabikiem na krótkich próbach, a następnie przechodzą do treningów na torze, nauki startów z boksów, przyspieszania etc. Wszystko jest podzielone na etapy. A w wieku szczenięcym uczy się psy pogodni zabawek i szarpaków, to wzmacnia instynkt. Boks i startowanie z niego to także oddzielna jednostka treningowa. Warto, aby pies miał dobre skojarzenia z samym boksem, który znacznie ogranicza przestrzeń psa i w początkowej nauce powoduje dezorientacje. Dlatego warto temu poświęcić więcej czasu, pozycja i start z boksu to bardzo ważny element całego szkolenia do wyścigów torowych.
- Kondycja fizyczna: trening obejmuje sprinty, które wpływają na szybkość psa, biegi na konkretne dystanse, które kształtują kondycje, pływanie i zabawę, a także masaże, rozciąganie i regenerację jak to w życiu sportowca. Wszystko powinno być oparte o indywidualne plany treningowe oraz możliwości danego psa. Ważne, aby robić to w oparciu o szacunek do zwierzęcia i nie przeciążać go nadmiernie.
- Przygotowania w dniu wyścigu: od porannego czyszczenia boksów i lekkiego posiłku, przez masaż, weryfikację stanu zdrowia, kontrolę mikroczipa i wagi, po rozgrzewkę przed biegiem. Po biegu – zabawa, kąpiel, chłodzenie i odpoczynek i wartościowy posiłek.
- Ponadto pies powinien posiadać aktualne szczepienia, zestaw czapraków z numerami od 1-6, kaganiec zgodny z regulaminem.
Bezpieczeństwo i podczas zawodów
- Na torach obowiązkowo są obecni weterynarze, systemy kontroli antydopingowej, mikroczipowanie, kontrola szczepienia.
- Działa także system losowych testów dopingowych – trener odpowiada za stan fizyczny psa.
- Niestety wiele zależy od rangi zwodów, dlatego w Europie bardzo rzadko psy poddaje się kontroli antydopingowej
- Teren na którym odbywają się zawody powinien być uprzednio sprawdzony i przygotowany. Po kilku biegach piach powinien być wyrównany, aby unikać kontuzji.
- Boksy powinny być otwierać się sprawnie
- W przypadku silnych deszczów, zawody powinny być odwołane, ze względu na trudności w stabilnosci podłoża.
Jak są postrzegane torowe wyścigi chartów na świecie?
Kraje o dużym znaczeniu
- UK, Irlandia, Australia, USA – komercyjny sport, często z dużymi pulami nagród i silną strukturą regulacyjną.
- W innych krajach europejskich (np. Czechy, Węgry, Szwecja, Francja, Niemcy, Finlandia) sport ma charakter bardziej amatorski, z mniejszym udziałem zakładów i formalnych struktur.
Kontrowersje i sprzeciw społeczny
- Krytyka aktywistów: Kampanie w Walii, Szkocji i Nowej Zelandii podnoszą argumenty o cierpieniu psów, liczbie kontuzji i zabójstwach. W Walii wprowadzono zakaz wyścigów chartów; podobne działania trwają w Szkocji. Nie wszyscy właściciele psów dbają o dobrostan zwierzęcia, ponieważ liczą się korzyści oraz stanie na podium.
- Nowa Zelandia planuje zakazać wyścigów chartów do 2026 r., zwracając uwagę na wysokie wskaźniki urazów i śmiertelność psów.
Europejskie tory i zasady udziału – sytuacja w Polsce i okolicach
Kto może brać udział?
Zawodnikiem może być każdy chart FCI spełniający warunki wieku – zwykle od 12–15 miesiąca do 8 roku życia– i odbył wcześniejsze treningi/zawody zdobywając uprawienia tz. licencje do wyścigów torowych.
Specjalistyczne tory w Europie blisko Polski
- Słowacja – tor w Ivanka pri Nitre, niekomercyjny, regulowany przepisami FCI
- Węgry – trzy tory: Alsonemedi, Isaszeg i Rábapatona, przestrzegane są zasady FCI
- Czechy – dwa tory z nawierzchnią piaskową: Praskačka i Motol plus kilka amatorskich klubów z nawierzchnia trawistą
- Niemcy – Wyścigi te odbywają się na owalnych torach z nawierzchnią piaskową lub trawiastą, a sport jest jedynie amatorsko-rozrywkowy, bez zakładów i komercjalizacji. Znane tory: Zehlendorf, Eilenburg, Greppin, Gelsenkirchen
- Inne kraje: Austria, Belgia, Holandia, Francja, Włochy, Szwecja, Finlandia, Portugalia – wszystkie uprawiają wyścigi chartów w formie niekomercyjnej lub półamatorskiej


Wyścigi Torowe sytaucja w Polsce
Choć nie ma profesjonalnych torów w Polsce, aktywnie działają grupy entuzjastów, którzy w celach treningowych jeżdżą do sąsiednich krajów. Oddział ZkwP Bytom przez kilka lat starał się organizować zawody torowe na powierzchni trawiastej, dzięki czemu można było uzyskać licencje uprawniająca do brania udziału w wyścigach torowych. Niestety klub Klub Coursing Silesia napotyka wiele trudność i w organizacji treningów i zawodów, dlatego nie wiemy jak długo będzie można korzystać z Polskiego toru.
Sport ten jest zatem w Polsce bardziej społecznościowy i rozwijany przez pasjonatów, choć bez infrastruktury komercyjnej. Mniemy nadzieje, że na przestrzeni kilku lat się to zmieni, a wyścigi torowe tak samo jak Coursingi rozwiną się i powstanie choć jeden profesjonalny tor zgodny ze standardami. Obecnie największą liczbę biorących udział w zawodach stanowią whippety.
W Polsce torowe wyścigi chartów są rzeczywiście bardzo słabo rozwinięte – i to z kilku powodów, zarówno kulturowych jak i infrastrukturalnych. Oto najważniejsze z nich:
🐾 1. Brak tradycji kulturowej
- W przeciwieństwie do krajów anglosaskich (Wielka Brytania, Irlandia, USA czy Australia), w Polsce nie ma głęboko zakorzenionej kultury wyścigów chartów.
- W Polsce charty były bardziej związane z polowaniami (np. polski chart myśliwski), a nie ze sportem wyścigowym.
🏟️ 2. Brak infrastruktury
- Inwestycje w tego typu obiekty są ryzykowne biznesowo – sport nie ma dużego zaplecza ani zainteresowania mediów, sponsorów czy widzów.
3. Preferencja dla innych sportów kynologicznych
- W Polsce znacznie większym zainteresowaniem cieszą się np. agility, obedience, frisbee, IPO (posłuszeństwo, praca, tropienie), czyli sporty, które budują więź człowieka z psem i są mniej kontrowersyjne etycznie.
- Związek kynologiczny w Polsce wspiera wyścigi psów w minimalnym stopniu.
Wyścigi torowe chartów to widowiskowy, ale kontrowersyjny sport, oparty na naturalnym instynkcie pościgu. Przygotowania są wymagające – obejmują kondycję, trening behawioralny i opiekę weterynaryjną. W krajach takich jak Wielka Brytania i Irlandia istnieją silne regulacje i struktury. W innych częściach Europy dominuje działalność amatorska. W Polsce brak profesjonalnych torów, ale aktywne są lokalne społeczności organizujące szkolenia i biegi.
Akcesoria niezbędne do uprawiania wyścigów torowych można znaleźć na stronie www.bonero.pl
